De tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang wordt verstrekt in de vorm van kinderopvangtoeslag. De kinderopvangtoeslag is een tegemoetkoming van de overheid in de kosten die ouders maken voor kinderopvang. De overheidsbijdrage is afhankelijk van het inkomen van de ouders en het aantal kinderen in het gezin dat gebruik maakt van geregistreerde opvang. De Belastingdienst/Toeslagen keert de toeslag uit. Om de kinderopvang betaalbaar te houden is de kinderopvangtoeslag sinds 2012 gekoppeld aan het aantal uren dat de ouder met de kleinste baan werkt.
Omdat de vraag naar kinderopvang blijft groeien en de kosten voor de overheid steeds hoger worden, wil het kabinet-Rutte bezuinigen op de kinderopvang. Ouders uit alle inkomensgroepen gaan in 2011 eenzelfde percentage meer betalen aan ouderbijdrage. In dit hoofdstuk is een tabel opgenomen, waarin te zien is wat deze verandering betekent voor ouders.
Met de Wet kinderopvang is de financiering van de kinderopvang door de overheid sterk gewijzigd. Individuele ondernemers stellen het uurtarief vast en ouders ontvangen een inkomensafhankelijke kinderopvangtoeslag. In opdracht van het ministerie heeft Regioplan de ontwikkelingen ten aanzien van de contracturen, prijzen en openingstijden onderzocht. De resultaten daarvan zijn opgenomen in dit hoofdstuk.
Vanaf 2010 zijn er nieuwe regels voor gastouderopvang. Alleen als gastouders en het gastouderbureau aan deze nieuwe eisen voldoen, krijgen ouders nog kinderopvangtoeslag voor gastouderopvang. In dit hoofdstuk wordt uit de doeken gedaan wat deze eisen precies inhouden.