Hieronder een (verkorte) samenvatting van alle gronden voor het hebben of het na aanvraag verkrijgen van vrijstelling van de schoolbezoekplicht. Zie de afzonderlijke onderdelen voor gedetailleerdere informatie.
Artikel 11 onder g van de Leerplichtwet 1969 is een vangnetbepaling. Op grond van deze bepaling is het mogelijk om ook wegens andere niet eerder in datzelfde artikel genoemde (gewichtige) omstandigheden van de schoolbezoekplicht te worden vrijgesteld. Ook hier is er geen automatisme.
De leerplichtwet houdt rekening met de situatie waarin kinderen niet tijdens de schoolvakantie met hun (pleeg)ouders op vakantie kunnen. Het gaat dan met name om voor de leerplichtvervulling verantwoordelijke personen die vanwege de specifieke aard van hun beroep juist tijdens de schoolvakanties geen vrij kunnen nemen omdat dat precies de tijden zijn die in de branche waarin zij werken als hoogseizoen gelden.
Artikel 11a, lid 1, Leerplichtwet 1969 biedt ouders, zo lang hun kind nog geen 6 jaar oud is, de mogelijkheid het kind gedurende ten hoogste 5 uur per week thuis te houden. In aanvulling op deze automatisch van toepassing zijnde vrijstelling voor ten hoogte 5 uur per week bepaalt het tweede lid van artikel dat ouders aan de directeur van de school vrijstelling van de schoolbezoekplicht kunnen vragen voor een jongere, zolang deze nog geen 6 jaar is, voor meer dan 5 uur per week. Het gezamenlijke totaal aantal uren dat de vijfjarige jongere per week thuis gehouden kan worden is maximaal 10 uur.
In artikel 11 onder e Leerplichtwet 1969 staat vermeld dat het vervulling van plichten voortvloeiend uit godsdienst of levensovertuiging een grond is voor vrijstelling van de schoolbezoekplicht van rechtswege. Volgens artikel 13 Leerplichtwet 1969 geldt hier als vormvoorschrift dat daarvan uiterlijk twee dagen voorafgaande aan de verhindering kennis aan de directeur moet worden gegeven. Zo niet dan is er sprake van ongeoorloofd verzuim. Ook deze kennisgeving kan mondeling gedaan worden.
Artikel 11a, lid 1, Leerplichtwet 1969 biedt ouders, zo lang hun kind nog geen 6 jaar oud is, de mogelijkheid het kind gedurende ten hoogste 5 uur per week thuis te houden. Ook hier geldt alleen een ...
Artikel 11 onder d Leerplichtwet 1969 noemt verhindering wegens ziekte als een geldige reden voor schoolverzuim. De vrijstelling van de schoolbezoekplicht ontstaat van rechtswege, maar de verantwoordelijke persoon of, wanneer de jongere niet meer bij zijn ouders of verzorgers woont, de jongere zelf, is op grond van artikel 12 Leerplichtwet 1969 wel verplicht binnen twee dagen na het ontstaan van de verhindering wegens ziekte daarvan kennis te geven aan de directeur, zo mogelijk met opgave van de aard van de ziekte. Het kennis geven aan de directeur kan ook mondeling. Als wordt nagelaten de afwezigheid wegens ziekte aan de directeur te melden, dan moet die afwezigheid worden aangemerkt als ongeoorloofd verzuim.
De eigenlijke leerplicht en de kwalificatieplicht zoals geregeld in de Leerplichtwet 1969 bestaan, ieder voor zich, uit twee afzonderlijke verplichtingen: de plicht tot inschrijving van een jongere op een school of instelling in de zin van die wet en aansluitend de schoolbezoekplicht.
Vervangende leerplicht is bedoeld voor jongeren vanaf 14 jaar van wie vast is komen te staan dat zij ongeschikt zijn voor volledig dagonderwijs of voor een leer-werktraject in de basisberoepsgerichte leerweg dat valt onder de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO). Vervangende leerplicht kan worden gebruikt voor jongeren met problemen in het volledige dagonderwijs die niet op een andere manier zijn op te lossen.
Vrijstelling schoolbezoek “van rechtswege” wil zeggen dat er van geoorloofde afwezigheid sprake is, zodra een van de in de wet genoemde omstandigheden zich voordoet. Daarbij kan nog onderscheid gemaakt worden tussen aan de ene kant omstandigheden die met zich meebrengen dat de van verantwoordelijke persoon of de jongere die het betreft verder geen enkele aanvullende voorwaarde behoeft te worden vervuld en aan de andere kant omstandigheden waarbij door betrokken nog wel een aanvullende voorwaarde moet worden vervuld.
